Kompetencje przyszłości

10.04.2023 | Review nr 46

Home 5 THINKTANK REVIEW 5 Review nr 46 5 Kompetencje przyszłości

Artykuł opublikowano 10.04.2023

 

Pandemia Covid-19 spowodowała wiele zmian w sposobie funkcjonowania firm i instytucji publicznych na całym świecie. Obserwujemy mocne przyspieszenie procesu automatyzacji i cyfryzacji. Firmy, które już wcześniej zainwestowały w technologie cyfrowe, są w stanie znacznie łatwiej radzić sobie z nowymi wyzwaniami i utrzymaniem ciągłości biznesowej oraz zmianą w zachowaniach klientów. Rewolucja technologiczna dotyczy jednak całego społeczeństwa i związana jest z koniecznością zdobywania nowych, zaawansowanych umiejętności. Kompetencje przyszłości muszą być częscią systemu edukacji powszechnej, by nasze dzieci i młodzież mogły po ukończeniu nauki łatwo wejść na rynek pracy, na którym zastosowanie sztucznej inteligencji i innych innowacji technologicznych będzie normą.

 

Większa dynamika procesu automatyzacji i cyfryzacji w Polsce wpłynęła na zwiększenie efektywności i szybkości procesów biznesowych. Dzięki automatyzacji wielu czynności, pracownicy mogą skupić się na bardziej wartościowych zadaniach, takich jak analiza danych czy projektowanie strategii. Ponadto, wirtualni asystenci, chatboty czy rozbudowane systemy informatyczne pozwalają na szybszą obsługę klientów i skracają czas reakcji na zgłaszane przez nich problemy. Innym aspektem cyfryzacji jest lepsze bezpieczeństwo danych. Wraz z rozwojem technologii, firmy inwestują coraz więcej w narzędzia do ochrony prywatności swoich klientów oraz zabezpieczenia przed cyberatakami.

 

Rozwój kompetencji cyfrowych

Jednym z wyzwań, przed którymi obecnie stoimy, jest problem niedoboru wysokiej klasy specjalistów w wielu branżach i sektorach. Wraz z rozwojem nowych technologii, pojawiają się coraz to nowe zawody, wymagające zaawansowanych umiejętności informatyczno-technicznych. W Polsce, według danych Polskiego Instytutu Ekonomicznego, brakuje 147 tysięcy specjalistów z dziedziny ICT. Firmy muszą zatem tworzyć swoje programy edukacyjne i motywacyjne, biorąc pod uwagę niedobór wykwalifikowanych pracowników w pro-innowacyjnych branżach. Trzeba się spodziewać, że zapotrzebowanie na specjalistów ICT będzie tylko rosnąć, a coraz większe znaczenie zyskują kompetencje cyfrowe społeczeństwa jako takiego. Jednakże, aby rozwiązać problem niedoboru specjalistów, konieczne jest skuteczne kształcenie nowych pracowników oraz motywowanie do nauki przez całe życie.

 

 

Chociaż w Polsce prowadzone są działania mające na celu poprawę dostępu do Internetu, sprzętu komputerowego i narzędzi edukacyjnych, to problemem jest słabe zainteresowanie dzieci naukami ścisłymi i technicznymi. To zresztą wyzwanie nie tylko dla Polski, ale także i dla innych krajów europejskich. Świat STEAM, który obejmuje nauki ścisłe, technologię, inżynierię, sztukę oraz matematykę, nie jest też wystarczająco popularny wśród rodziców, co może wpływać na  zainteresowanie młodszych pokoleń. Poprawę tej sytuacji mają na celu inicjatywy zarówno prywatne jak i publiczne. Jedną z nich jest na przykład projekt „Laboratoria Przyszłości” realizowany przez Ministerstwo Edukacji i Nauki, który obejmuje wsparcie szkół podstawowych w budowaniu wśród uczniów kompetencji STEAM. Instytucje prowadzące szkoły otrzymują również wsparcie finansowe. Natomiast program operacyjny „Polska Cyfrowa”  dąży do wyeliminowanie różnic terytorialnych w dostępie do szybkiego Internetu,  oraz rozwijanie umiejętności cyfrowych obywateli. W ramach programu powstają Kluby Rozwoju Cyfrowego, które mają być miejscami edukacji, wsparcia oraz rozwoju kompetencji cyfrowych Polaków we wszystkich regionach Polski.

Warto wspomnieć również o rządowym Programie Rozwoju Kompetencji Cyfrowych, którego elementem jest Akademia Innowacyjnych Zastosowań Technologii Cyfrowych (AI Tech). Zmierza ona do stworzenia systemu kształcenia specjalistów w zakresie sztucznej inteligencji, uczenia maszynowego oraz cyberbezpieczeństwa dzięki współpracy uczelni, administracji centralnej oraz wiodących firm działających w obszarze technologii cyfrowych. Kolegia Kompetencji Cyfrowych organizują praktyczne kształcenie specjalistów dla przemysłu. W Polsce prowadzone są również pilotażowe programy, takie jak Intel AI for Future Workforce, mające na celu przygotowanie uczniów szkół rolniczych do stosowania sztucznej inteligencji w rolnictwie.

 

Intel i edukacja młodzieży w zakresie AI

W dzisiejszych czasach, w erze cyfryzacji, edukacja cyfrowa jest niezbędna dla wprowadzenia gospodarki cyfrowej w pełnej skali. Jednym z kluczowych aspektów jest nauczanie programowania od najmłodszych lat, a także nauczanie sztucznej inteligencji w połączeniu z innymi przedmiotami. Jednak, aby wesprzeć nauczycieli w nauczaniu AI, konieczne jest udostępnienie im języków programowania i samego nowoczesnego oprogramowania.

Przede wszystkim zaś, aby nasz kraj miał szansę w pełni wykorzystać możliwości gospodarki cyfrowej, potrzebne jest partnerstwo pomiędzy światem edukacji a światem biznesu i generalnie gospodarką. Jednym ze sposobów na osiągnięcie tego celu jest bardziej otwarte podejście szkół do współpracy z firmami. Pozytywnym przykładem jest doświadczenie firmy Intel, która stara się motywować i wspierać transformację edukacji cyfrowej.

Intel® AI for Youth to globalny program edukacyjny dla młodzieży w wieku 13-19 lat, którego celem jest ułatwienie dostępu i zrozumienia sztucznej inteligencji. Wspólnie z rządami na całym świecie, Intel realizuje program, który ma przygotować młodzież na nadchodzącą rewolucję AI.

Program szkoleniowy został stworzony przez ekspertów z dziedziny AI oraz edukatorów i prowadzi uczniów bez wcześniejszej wiedzy technicznej przez różne etapy nauki. Uczestnicy programu poznają mechanizmy i algorytmy AI oraz skupiają się na konkretnych zastosowaniach tej technologii, zwłaszcza w kontekście zrównoważonego rozwoju. Program składa się z czterech etapów, w których uczniowie stopniowo zdobywają podstawowe umiejętności wykorzystania AI w praktyce.

 

 

 width=

 

Inicjatywa EIT DEEP TECH TALENT

Innym ważnym, pionierskim programem jest Deep Tech Talent Initiative – kluczowy element nowej Europejskiej Agendy Innowacji Komisji Europejskiej, której celem jest umieszczenie Europy w czołówce nowej fali głębokich innowacji technologicznych i start-upów. W ramach tej Inicjatywy największy w Europie ekosystem innowacji kierowany przez Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT) będzie koordynował wyszkolenie w latach 2023-2025 1 miliona osób w obszarach zaawansowanych technologii. Chodzi o zakorzenione w najnowocześniejszej nauce, technologii i inżynierii dziedziny, które mają największy obecnie potencjał osiągania postępu w sferze fizycznej, biologicznej i cyfrowej.

Warto wiedzieć, że Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT) dysponuje siecią 3400 partnerów i ponad 70 ośrodkami w całej Europie i dodatkowo organizuje sojusz organizacji publicznych i prywatnych, przemysłu, instytucji edukacyjnych, a także innych programów i agencji UE. Program został uruchomiony 11 października 2022 r. na szczycie EIT w Brukseli. Jego celem jest także zwiększanie skali ogólnoeuropejskich programów rozwoju talentów i umiejętności w obszarach zaawansowanych technologii. Jest otwarty dla wszystkich poziomów edukacji i beneficjentów, w tym uczniów szkół średnich i wyższych, specjalistów, przedsiębiorców i pracodawców branżowych.

Inicjatywa EIT Deep Tech Talent ma zapewnić nie tylko rozwój wykwalifikowanej siły roboczej, ale także powstrzymać od wyjazdu z Europy szybko rozwijające się firmy działające w obszarach deep tech.

 

Konieczność elastyczności systemów nauczania

Edukacja informatyczna jest konieczne do pełnego wykorzystania oferowanych przez produkty cyfrowe możliwości. Wprowadzenie innowacyjnych rozwiązań technologicznych wymaga bowiem posiadania przez społeczeństwo kompetencji cyfrowych. Konsumenci mogą wtedy pełniej korzystać z nowych technologii, co zwiększa popyt na rozwiązania spersonalizowane. Równocześnie, posiadanie umiejętności cyfrowych stanowi warunek niezbędny do korzystania z usług publicznych świadczonych przez państwo online.

Elastyczność systemu edukacji jest kluczowym aspektem, który mógłby pozwolić na łatwiejsze zdobycie przez uczniów potrzebnych kompetencji w tym zakresie. Tak jak lekarze otrzymują narzędzia, wytyczne i materiały, ale to oni decydują, jak leczyć swoich pacjentów, tak samo nauczyciele powinni mieć większą swobodę w wyborze metod nauczania, aby przekazać uczniom wiedzę w najlepszy dla nich sposób.

Niewątpliwie, edukacja w Polsce stoi przed wyzwaniem uwzględnienia szybko rozwijającej się dziedziny technologicznej. W odpowiedzi na to, różne organizacje pozarządowe ale także rząd i instytucje edukacyjne rozwijają projekty mające na celu ułatwienie nauczycielom wdrażanie rozwiązań cyfrowych w procesie nauczania. Jednym z takich projektów jest na przykład  Edukacja GOV, który ma zapewnić szkołom usługi i narzędzia pomagające im w zarządzaniu placówkami i wdrażaniu innowacyjnych rozwiązań organizacyjnych.

Jeśli chodzi o sam system polskiej oświaty, to, niestety, podstawa programowa, która jest planowana na 12 lat nauki, nie nadąża za zmianami technologicznymi i cywilizacyjnymi. Powinna być bardziej elastyczna i dostosowywać się lepiej do zmian. Nauczyciele są chętni do uczestnictwa w rewolucji cyfrowej, ale potrzebują większego wsparcia niż dotąd. Warto jednak pamiętać, że podstawa programowa to tylko ramy, które dają nauczycielom pewną swobodę do wykazania się kreatywnością. To od nauczycieli zależy, jak wiele własnych pomysłów realizacyjnych włożą w program nauczania. Dlatego też, ważne jest, aby nauczyciele nie mylili podstawy programowej z podręcznikiem, a skorzystali z niej jako z punktu wyjścia do stworzenia ciekawych i innowacyjnych lekcji.

Wprowadzenie rozwiązań cyfrowych do procesu nauczania przynosi wiele korzyści dla wszystkich zaangażowanych stron. Uczniowie, którzy są już wychowani w erze cyfrowej, łatwiej przyswajają wiedzę za pomocą interaktywnych aplikacji. Nauczyciele zaś mają dostęp do bardziej zaawansowanych narzędzi, które pomagają w pracy z uczniami i pozwalają na bardziej efektywne prowadzenie lekcji. W efekcie, cały system edukacji staje się bardziej nowoczesny i dostosowany do potrzeb współczesnego świata. Przy tym jednak warto dodać, że dynamicznie zmieniający się biznes wymaga wprowadzenia do szkół – prócz solidnej edukacji informatycznej – także  nauczania czterech innych ważnych kompetencji: komunikacji, kreatywności, współpracy i krytycznego myślenia. Są one niezbędne dla osiągnięcia sukcesu w epoce ogromnych możliwości ale i niebywałej konkurencji, a ich nauczanie powinno być obowiązkowe w każdej szkole.

Rewolucja technologiczna, która odbywa się na naszych oczach wymaga zarówno odpowiednich działań ze strony państwa, jak i aktywności ze strony prywatnego biznesu oraz nauczycieli i uczniów. Potrzebna jest motywacja do ciągłego uczenia się i rozwijania kompetencji cyfrowych, a także edukacja na temat nowych technologii i ich wpływu na nasze życie i pracę.

 

Autor: Michał Dżoga, Intel Poland Country Manager

 

 

POWRÓT ↵

 width=